Lewiatan: Morski potwór ludzkość nigdy nie mogłaby się przywiązać.

JOB · 40:25Source ↗

Can you draw Leviathan from the deep with a hook, or press down its tongue with a cord?HEBREW

תִּמְשֹׁךְ לִוְיָתָן בְּחַכָּה וּבְחֶבֶל תַּשְׁקִיעַ לְשֹׁנוֹ׃

Hebrew versification gives Job 40:25; many modern Christian editions number it 41:1.

Kiedy Hiob przyprowadza Lewiatana przed czytelnika, nie daje długości i nie nazywa morza. Głos z wichury pyta Hioba, czy może wyciągnąć go z hakiem, zawiązać język, uczynić go błagać, wprowadzić z nim przymierze, czy przekształcić go w zwierzątko dla dzieci. Rybołówstwo, wiązanie, handel i udomowienie - znane instrumenty kontroli człowieka - są podnoszone jeden po drugim i nie udaje się.

To sprawia, że Lewiatan jest bardziej niepokojący niż zwierzę o wyjątkowej wielkości. Nie jest to ostateczny przeciwnik czekający na bohatera, aby odkryć jego słabość. Mierzy granice ludzkie. Praca zapytała, dlaczego cierpi niewinna osoba; odpowiedź otwiera się na ogromny i dziki kosmos, który nie jest ustawiony wokół ludzkich potrzeb. Lewiatan stoi na końcu tej zmiany skali.

JOB · 41:11Source ↗

Torches go from its mouth; sparks of fire escape.HEBREW

מִפִּיו לַפִּידִים יַהֲלֹכוּ כִּידוֹדֵי אֵשׁ יִתְמַלָּטוּ׃

The line carries the creature beyond zoological description and into mythic scale.

Wiersz ten sprawia, że jego tył jest rzędem zapieczętowanych osłon i otacza zęby terrorem. Miecz, włócznia, oszczerstwo i strzała tracą swoją siłę. Kichnięcie błyskiem światłem; dym pozostawia nozdrza i płonie jego usta. Woda za nią świeci, a głębokość wydaje się biała. Na końcu jest król nad wszystkimi dumnymi. To sekwencja hiperbolu, metafory i mitycznych obrazów, a nie starożytny opis pola.

Krokodyl pomaga wyjaśnić pewne szczegóły: łuski pancerne, zęby, brzuch poruszający się nad błotem, i doświadczenie dużych gadów w Nilu świecie. Jednak płomień, otchłań i królewski status wciąż powracają do poezji. Nazywanie całego rozdziału kontem krokodyla traci swój kluczowy efekt - ciało znanego zwierzęcia i starego potwora chaosu pokrywają się w tym samym wierszu.

Psalm 74 pamięta Bóg rozbija morze i jego potwory; tam Lewiatan ma więcej niż jedną głowę i leży pokonany jako wróg chaosu. Izajasz 27 przenosi go w przyszłość, nazywając uciekającego węża, skręcającego węża i smoka w morzu, wszyscy oczekujący kary. Oba zachowują olbrzymi skład boskiej mocy, konfrontujący się z morskim chaosem.

Psalm 104 zmienia atmosferę. Niezliczone stworzenia wypełniają szerokie morze, statki podróżują przez nie, a Lewiatan tam gra. Figura, która raz była wystarczająco duża, by reprezentować zagrożenie kosmiczne, staje się wolnym stworzeniem w obfitości świata. Nie ma żadnej definicji wszędzie: Lewiatan może być wrogiem, pokonanym potworem, dzikim królem czy żyjącą częścią morza. To, co trwa, to jego istnienie poza ludzkimi rozkazami.

ISAIAH · 27:1Source ↗

Leviathan, the fleeing serpent; Leviathan, the twisting serpent.HEBREW

לִוְיָתָן נָחָשׁ בָּרִחַ · לִוְיָתָן נָחָשׁ עֲקַלָּתוֹן

ltn bṯn brḥ · bṯn ʿqltnClosely related Ugaritic epithets make the echo between the two poetic traditions visible.

Ugaryckie teksty wykopywane i rozszyfrowane w XX wieku pokazały, że Lewiatan nie pojawił się znikąd. Kananejski potwór Lotan jest również serpentynem i nosi w Izajaszu epitety przypominające "uciekający wąż" i "skręcający wąż". Wiele starożytnych kultur Bliskiego Wschodu opowiadało o mocach porządku stojących przed morzem i smokiem, chociaż nie tłumaczyły tylko jednego, identycznego mitu.

Bezpieczniej jest umieścić te wiersze w środowisku wspólnych obrazów i długiej rewizji. Hebrajscy poeci odziedziczyli język morskich potworów, których publiczność mogła rozpoznać, a następnie przydzielili mu nową pracę teologiczną i poetycką. Praca jest szczególnie uderzająca: Lewiatan nie jest wyświetlany jako zwłoki po walce stworzenia. Żyje, jest wolny i niebezpieczny pod okiem stwórcy. Stary wróg mitów staje się życiem, przez które ludzie muszą sobie wyobrazić świat.

Żydowska interpretacja kontynuowała zakończenie Lewiatana. Bava Batra wyobraża sobie sprawiedliwych dzielących ucztę od potwora, podczas gdy jego skóra staje się schronieniem i promieniem dla Jerozolimy. Nieskazitelne stworzenie zmienia się w esmatologicznej wyobraźni w żywność, światło i ochronę. Nie jest to już tylko niebezpieczeństwo, ale obietnica odroczona w przyszłości.

W 1651 roku Thomas Hobbes uczynił Lewiatana imieniem państwa. Jego wprowadzenie nazywa wspólnotę "sztucznym człowiekiem" stworzonym przez przymierze, większym i silniejszym niż osoba fizyczna. Ciało potwora składa się z mnóstwa; suwerenność staje się jego duszą. W 1825- 26 William Blake zamknął Lewiatana w podwodnej otchłani naprzeciwko Behemoth na lądzie. Każde przerysowanie zadaje nowe pytanie: kto posiada władzę poza jednostką i kto może ją powstrzymać?

Herman Melville wielokrotnie nazywa wieloryby Lewiatan w Moby- Dick. Termin ten nie nazywa już tylko mityczną postacią Hioba; przekazuje skalę, oddalenie i odporność na klasyfikację wielorybów. Melville parodie naturalnych systemów historii, jednocześnie ujawniając luki w wiedzy wieloryba. Harpun zastępuje haczyk rybny, ale ludzka postawa przed wielkim ciałem pozostaje znana.

Nazwa ta nawet powróciła do taxonomy naukowej. W 2010 roku naukowcy opisali olbrzymiego rapitorskiego wieloryba plemnika z czaszki Miocene znalezionej w Peru, później nazwanego Livyatan melvillei. Jego głowa na około trzy metry i ogromne zęby należały do prawdziwego drapieżnika. Rodzaj używa hebrajskiej formy Lewiatana; gatunek ten wyróżnia Melville. To dowodzi skamieniałości wieloryba, a nie zoologicznej tożsamości potwora Hioba. Tutaj kulturalna nazwa i naturalne ciało spotykają się bez wymiany siebie.

Wiele potworów historii przekształca niepewność w zadanie: zlokalizować kryjówkę, nauczyć się słabości, zabić stworzenie i wrócić z dowodem. Praca robi odwrotnie. Nikt nie posyła na morze i nie obiecuje zwycięstwa. Poprosi Hioba, by wyobraził sobie siebie na krawędzi wody, trzymającego linię, która nie może działać. Potwór nie jest mniejszy; świat ludzki musi stać się większy.

Dlatego Lewiatan zachowuje swoją siłę po ponad dwóch tysiącleciach. Krokodyl, wieloryb, wąż, stan, potwór głębinowy i prehistoryczny drapieżnik pożyczył swój zarys, ale żaden nie jest jego właścicielem. Jego najbardziej trwała forma nie jest macki, skali lub zęba. Jest to granica: pod powierzchnią istnieje moc, która może być napisana, wyobrażona i nazwana bez stania się naszą.